Sociaal en cultureel kapitaal is het netwerk van contacten, relaties en hulpbronnen die mensen hebben. Door anderen te ontmoeten, kunnen we hiervan profiteren. Het helpt bij de ontwikkeling van kinderen en hoe ouders en opvoeders hen grootbrengen. Maar wat houdt het precies in?
Kapitaal in de pedagogische basis
Kapitaal in de pedagogische basis betekent alles wat mensen uit hun omgeving aan ondersteuning en hulp kunnen gebruiken. Er zijn twee soorten: sociaal kapitaal en cultureel kapitaal.
Sociaal kapitaal
De sociale contacten en relaties die mensen in hun omgeving hebben, noemen we sociaal kapitaal. Dit zijn relaties waaruit ze steun kunnen halen en waarin ze steun kunnen bieden. Dit ondersteunt personen, maar ook gemeenschappen, zoals een woonwijk. Er zijn verschillende vormen van sociaal kapitaal, lees er meer over op de pagina Vormen van sociaal kapitaal in de pedagogische basis.
Cultureel kapitaal
Groepen mensen die samenleven, bijvoorbeeld in een stad of provincie, delen een aantal dezelfde dingen. Dat noemen we cultuur. Dit kan gaan over dat je weet hoe de taal in elkaar zit, hoe je je gedraagt bij anderen thuis, of wat je wel en niet mooi vindt. Opvoeders geven dit mee aan kinderen.
Uit cultuur komen veel dingen die mensen belangrijk vinden in hun leven, en waar ze in hun vrije tijd graag mee bezig zijn. Dit doen ze op plekken zoals bibliotheken, sportclubs en vrijwilligersverenigingen. Dit soort plekken noemen we cultureel kapitaal.
Manieren waarop cultureel kapitaal de ontwikkeling en het opvoeden kan ondersteunen zijn bijvoorbeeld:
- een kind dat de bibliotheek bezoekt en in aanraking komt met boeken en lezen. Dit helpt om de lessen op school beter te volgen.
- een ouder die een club vrijwilligers vindt om bij aan de slag te gaan. Als 'buurtvader' is hij een vast gezicht in de wijk, wat het een fijnere en veiligere plek maakt voor kinderen om te spelen.
- een hulpverlener die het dialect van de streek verstaat en zo beter contact kan maken met mensen die voor advies komen.
De kracht van ontmoeten
Door gebruik te maken van cultureel kapitaal kunnen mensen makkelijker anderen ontmoeten. Cultuur hoort namelijk vaak bij bepaalde plekken en organisaties waar veel mensen samenkomen. Het zorgt voor verbinding tussen allerlei verschillende mensen. Dit soort plekken bieden ons de kans om je verder te ontwikkelen, want door anderen te ontmoeten wordt onze wereld groter en rijker:
- we maken contact met mensen die we nog niet kennen.
- we leren nieuwe dingen die we nog niet konden.
- we zien beter wat er allemaal om ons heen is om te doen.
In relatie tot anderen vinden en geven we ondersteuning. Contact met verschillende mensen uit allerlei groepen helpt kinderen en jongeren te ontdekken wie zij zijn. En het helpt opvoeders om hun kinderen genoeg te bieden om mee te kunnen doen in de samenleving.
Bekijk voor meer informatie ook de uitleg over het model van Bronfenbrenner.
Bronnen
- Balledux, M., J. Hoex, P. Speetjens, P., C. Vink en S. Vlaardingerbroek (2022). Opgroeien doe je samen. Bouwen aan een stevige pedagogische basis. Nederlands Jeugdinstituut.
- Birukou, A., E. Blanzieri, P. Giorgini, en F. Giunchiglia (2013). A formal definition of culture. Models for intercultural collaboration and negotiation, p. 1-26.
- Notten, N. (2016). Opvoeding en ongelijke kansen: de rol van de culturele opvoeding bij de overdracht van ongelijke kansen tussen generaties.
- Savolainen, H., T. Ahonen, M. Aro, A. Tolvanen en L. Holopainen (2008). Reading comprehension, word reading and spelling as predictors of school achievement and choice of secondary education. Learning and Instruction, jaargang 18, nummer 2, p. 201-210.
- Sleskova, M., F. Salonna, A.M. Geckova, I. Nagyova, R.E. Stewart, J.P. van Dijk en J.W. Groothoff (2006). Does parental unemployment affect adolescents' health?. Journal of Adolescent Health, jaargang 38, nummer 5, p. 527-535.
- Kraaykamp, G. L. M. (2009). Culturele socialisatie: een zegen en een vloek: Verbreding en verdieping in het sociologisch onderzoek naar langetermijneffecten van culturele opvoeding. Radboud Universiteit.
Lees ook
-
Versterken opvoedkundig klimaat
Versterken opvoedkundig klimaatVoor wieProfessionalsBeleidsmakersVoor een gezonde, kansrijke en veilige ontwikkeling van de jeugd is een sterke pedagogische basis nodig. Hoe versterk je het opvoedkundig klimaat?
-
Wat zijn pedagogische sociale relaties?
Wat zijn pedagogische sociale relaties?Wat zijn pedagogische sociale relaties en waarom zijn deze zo belangrijk? Op deze pagina vind je meer informatie en voorbeelden.
-
Wat is de pedagogische leefomgeving?
Wat is de pedagogische leefomgeving?Wat is de pedagogische leefomgeving en waarom is deze zo belangrijk? Op deze pagina vind je meer informatie en voorbeelden.
-
Vormen van sociaal kapitaal in de pedagogische basis
Vormen van sociaal kapitaal in de pedagogische basisEr zijn diverse vormen van sociaal kapitaal: bonding, bridging en linking. Op deze pagina wordt uitgelegd wat deze inhouden.
![Foto Maartje van Dijken](/uploads/styles/medium/public/2022-11/Maartje-van-Dijken.jpg?itok=_1djYDH_)