Alle ervaringsdeskundige ouders en jongeren hebben een eigen voorkeur en talent die zij inzetten. En daarom is het belangrijk om als organisatie en als professional ruimte te geven voor verschillende manieren waarop ervaringsdeskundige jongeren hun ervaringskennis inzetten.
Elke manier is waardevol
Er is niet één manier of één plek om ervaringskennis in te zetten. Sommige jongeren, jongvolwassenen en ouders zetten hun ervaringskennis in een betaalde functie in, anderen doen dit vrijwillig. De één is een 'maatje', de ander werkt mee aan het verbeteren van het beleid van een jeugdhulporganisatie of bij het geven aan trainingen aan jeugdhulpprofessionals. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen.
Alle manieren waarop ervaringsdeskundigen hun kennis inzetten zijn waardevol. Elke rol vraagt om andere vaardigheden. Het gaat er vooral om de juiste expertise op het juiste moment en op de juiste plek in te zetten. Sommige taken vragen specifieke vaardigheden, waarbij scholing of een opleiding kan helpen. Bijvoorbeeld als een ervaringsdeskundige jongere naast de professional een jongere ondersteunt.
Ook is niet elke ervaringsdeskundige hetzelfde. Ieder mens heeft andere kwaliteiten en vaardigheden. Ik denk dat er wel beter gekeken kan worden naar wie het 'beste' past op welke plek en welke vorm van ervaringsdeskundigheid nodig is op welke plek.
Hieronder een paar voorbeelden van manieren waarop ervaringsdeskundigen hun kennis inzetten.
Ervaringsdeskundigen delen hun verhaal
Veel ervaringsdeskundigen delen hun specifieke ervaring en ervaringskennis met bijvoorbeeld professionals, beleidsmedewerkers, bestuurders of politici. Hierin kunnen zij ook collectieve ervaringskennis gebruiken; de ervaringen van anderen in vergelijkbare situaties. De ervaringskennis zorgt voor een ander perspectief. Het kan ervoor zorgen dat mensen op een andere manier naar de situatie gaan kijken. Naar het 'hele' verhaal en de persoon achter cijfers of beleid.
Ervaringsdeskundigen naast de professional
Jongeren met ervaring in de jeugdhulp en ggz helpen in deze rol andere kinderen of jongeren die hulp krijgen. Of ouders die ervaring hebben met jeugdhulp binnen het gezin ondersteunen andere ouders die dit nu meemaken. Ervaringsdeskundige jongeren zijn bijvoorbeeld op vrijwillige basis een maatje voor een andere jongere die jeugdhulp krijgt. Ervaringsdeskundigen kunnen ook kennis inbrengen in de organisatie, bijvoorbeeld in casuïstiek besprekingen.
Inzet ervaringskennis bij beleid
Kinderen, jongeren en ouders die zelf ervaren hebben wat het betekent om in een bepaalde situatie te zitten of om bijvoorbeeld jeugdhulp hulp te krijgen, weten als geen ander welke regels of beleid wel of niet ondersteunend waren. En wat hen heeft geholpen in de hulp of wat juist knelpunten zijn. En dus kunnen zij beleidsmakers, bestuurders en politici adviseren over zaken die belangrijk zijn voor andere jongeren of gezinnen die zich in die situatie bevinden.
Inzet ervaring bij onderzoek en kennisontwikkeling
Bijvoorbeeld door kritisch meedenken over wat relevante onderzoeksvragen zijn voor de doelgroep kinderen, jongeren en ouders. Ook kunnen zij helpen in de uitvoering van onderzoek. Bijvoorbeeld bij het bereiken van de specifieke doelgroep. Ook is het waardevol als ervaringsdeskundigen interviews afnemen bij de jongeren of ouders met vergelijkbare ervaringen. Dit kan zorgen voor een meer open gesprek en nieuwe inzichten.
Professionals zetten hun ervaringskennis in
Ook jeugdhulpprofessionals kunnen ervaringskennis gebruiken in hun werk. Inzetten van ervaringskennis door professionals krijgt steeds meer aandacht. Soms zijn er vragen over. Mag je als professional wel je eigen kwetsbaarheid laten zien? Vaak hebben professionals geleerd om te werken vanuit een professionele afstand. Op sommige momenten je kwetsbaarheden delen kan helpen om meer gelijkwaardigheid en openheid te voelen, aldus jongeren. Het kan de professional menselijker maken. Praat binnen de organisatie met elkaar over het benutten van ervaringskennis in je werk.
Bronnen
- Stichting Alexander, Expex & Nederlands Jeugdinstituut (2021). Gelijkwaardig, eigen en wijs. Jongeren aan het woord over inzet ervaringsdeskundigheid in de jeugdhulp
Lees ook
-
Tips om aan de slag te gaan met ervaringskennis
Tips om aan de slag te gaan met ervaringskennisVoor wieProfessionalsBeleidsmakersHoe haal je ervaringskennis zo op dat kinderen, jongeren en ouders gelijkwaardige gesprekspartners zijn? En hoe gebruik je deze kennis?
-
Tips voor inzetten ervaringsdeskundigheid
Tips voor inzetten ervaringsdeskundigheidVoor wieBeleidsmakersLees tips uit de praktijk over hoe je ervaringsdeskundige jongeren inzet in de jeugdhulp.
-
Videoserie: Samenwerking ervaringsdeskundigen en jeugdprofessionals
Videoserie: Samenwerking ervaringsdeskundigen en jeugdprofessionalsIn een videoserie spreken ervaringsdeskundigen en professionals over het gebruik van ervaringskennis in de jeugdhulp en jeugd-ggz.
-
ErvaringenWe hebben respect voor elkaars visie en luisteren naar elkaar
Onderzoeker Carolijn en ervaringsdeskundige Kaylee vertellen hoe ze samenwerken.
![Fien Hebly](/uploads/styles/medium/public/2021-12/F%20Hebly%20hires-2.jpg?itok=rGDys_wB)