In het jeugddomein is het belangrijk te weten wat de effecten én de kosten zijn van preventie, ondersteuning of behandeling van problemen. Kosteneffectiviteit, of doelmatigheid, is de verhouding tussen effecten en kosten. Economische evaluaties geven inzicht in de kosteneffectiviteit. Op basis van economische evaluaties kunnen jeugdhulpaanbieders en gemeenten keuzes maken voor het beste hulpaanbod voor het beschikbare budget.
Wanneer is iets kosteneffectief?
Om de kosteneffectiviteit te bepalen van een nieuwe interventie ten opzichte van een andere interventie of de gebruikelijke zorg kijken we naar zowel de kosten als de effecten van beide. Die worden grafisch tegen elkaar afgezet in een kosteneffectiviteitsvlak.
![Kosteneffectiviteitsvlak](/uploads/styles/inline_image/public/2021-05/Kosteneffectiviteitsvlak.jpg?itok=NvZ5fQLI)
Er zijn vier mogelijke uitkomsten:
- De kosten van de nieuwe interventie zijn hoger en de effecten kleiner dan die van de bestaande interventie. De nieuwe interventie is niet kosteneffectief.
- De kosten van de nieuwe interventie zijn hoger, maar de effecten zijn ook groter. Dit is een twijfelgeval. Er is een nadere berekening nodig om te bepalen welke interventie het meest kosteneffectief is.
- De kosten van de nieuwe interventie zijn lager en de effecten zijn kleiner. Ook dit is een twijfelgeval. Er is een nadere berekening nodig om te bepalen welke interventie het meest kosteneffectief is.
- De kosten van de nieuwe interventie zijn lager en de effecten groter dan die van de bestaande interventie. De nieuwe interventie is kosteneffectief.
In het geval van uitkomsten 1 en 4 is het duidelijk wat de beslissing is. Bij de uitkomsten 2 en 3 wordt het lastiger. De vraag is dan wat de Nederlandse samenleving bereid is meer te betalen voor extra effect, of hoeveel minder effect de samenleving acceptabel vindt als daarmee ook de kosten dalen.
Beschikbare kennis over kosten en effecten
In 2016 hebben de Universiteit Maastricht en het Nederlands Jeugdinstituut samen het eerste systematische literatuuronderzoek uitgevoerd naar wetenschappelijke studies naar de kosteneffectiviteit in het jeugddomein. Van de achttien interventies met een volledig afgeronde economische evaluatie blijken er tien kosteneffectief.
De beschikbare kennis en lopende studies op het gebied van kosteneffectiviteit van jeugdinterventies zijn beperkt en versnipperd, blijkt uit dit literatuuronderzoek. Zeker in vergelijking met het Nederlandse onderzoek naar de effectiviteit van jeugdinterventies. Kennis over de kosteneffectiviteit van interventies is nodig voor een goed inkoopbeleid. Daarom pleiten de onderzoekers in hun rapport Welke jeugdinterventies in Nederland zijn kosteneffectief? voor meer economische evaluatiestudies.
Omdat kosteneffectiviteit een nieuw terrein is in het jeugddomein, is het belangrijk om veelgebruikte begrippen toe te lichten.
Lees ook
-
Monitoren van de resultaten van jeugdhulp
Monitoren van de resultaten van jeugdhulpVoor wieProfessionalsBeleidsmakersGemeenten leggen in hun sociaal beleid vast welke maatschappelijke resultaten ze willen realiseren. Hoe kan jeugdhulp hieraan bijdragen?
-
Hoe weet ik of mijn beleid kosteneffectief is?
Hoe weet ik of mijn beleid kosteneffectief is?Voor wieBeleidsmakersHoe maak je de afweging tussen de effectiviteit en de kosten van bepaald beleid? Op deze pagina lees je hoe je dat doet.
-
Kwaliteitskompas: samen maken we het verschil voor kinderen en jongeren
Kwaliteitskompas: samen maken we het verschil voor kinderen en jongerenVoor wieBeleidsmakersBen jij beleidsmaker bij een gemeente, zorgaanbieder of in het onderwijs? Benut het Kwaliteitskompas om betere resultaten te bereiken.
-
Hoe versterken we samen de kwaliteit in het jeugdveld?
Hoe versterken we samen de kwaliteit in het jeugdveld?Voor wieBeleidsmakersLandelijk is besproken hoe de kwaliteit en effectiviteit van jeugdzorg kan verbeteren. Lees wat daar in de praktijk voor nodig is.
![Bram van den Berg](/uploads/styles/medium/public/2021-05/Bram-van-den-Berg.jpg?itok=viTNo9BT)