• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Verbinding onderwijs en jeugdhulp

Wet- en regelgeving

Wet passend onderwijs

Het doel van de Wet passend onderwijs is dat alle kinderen een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. Ook als zij extra ondersteuning nodig hebben. Daarom werken scholen in dezelfde regio samen in een samenwerkingsverband. In de Wet passend onderwijs staat dat deze samenwerkingsverbanden verplicht een ondersteuningsplan op moeten stellen. In dit ondersteuningsplan staan onder meer afspraken over:

  • het niveau van de basisondersteuning op de scholen;
  • de manier waarop een samenhangend geheel van voorzieningen voor extra ondersteuning binnen en tussen de scholen wordt georganiseerd;
  • de verdeling van de middelen.

Volgens de Wet passend onderwijs is een samenwerkingsverband verplicht hun ondersteuningsplan af te stemmen op het beleidsplan over jeugdhulp van de gemeente. Soms is het ook nodig dat onderwijs, jeugdhulp en gemeente afstemmen rondom individuele ondersteuning (zie de Wet op het Voortgezet Onderwijs).

Zorgplicht

Een school moet elke leerling die bij de school is aangemeld een zo passend mogelijke vorm van onderwijs aanbieden (zorgplicht). Kan de school dat niet zelf, dan moet zij de ouders een voorstel doen voor een ander, wél passend aanbod binnen hun samenwerkingsverband.

Bekostiging

Alle scholen, ook scholen in het (voorgezet) speciaal onderwijs, ontvangen vanuit het Rijk een vast budget (basiskosten) per ingeschreven leerling. Daarnaast ontvangt het samenwerkingsverband van de scholen een aanvullend budget voor extra ondersteuning. Het budget voor extra ondersteuning is in verhouding met het aantal leerlingen binnen het samenwerkingsverband. Dat is anders dan de situatie vóór de invoering van passend onderwijs, toen de middelen voor extra ondersteuning ongelijk verdeeld waren over het land. Deze verandering heet ‘verevening’. Het samenwerkingsverband verdeelt het budget voor extra ondersteuning over de scholen, zodat er meer maatwerk mogelijk is.

Lees meer over de bekostiging van passend onderwijs op passendonderwijs.nl
Lees meer over verevening (verdeling ondersteuningsbudget)
Lees meer over de Wet passend onderwijs
Lees meer over de stand van zaken rondom passend onderwijs in de achtste voortgangsrapportage, december 2015

Jeugdwet

Met de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor alle ondersteuning, hulp en zorg voor jeugd. De gemeente voert op grond van de Jeugdwet een samenhangend beleid dat zij eens in de vier jaar vastlegt in een plan. Dit gemeentelijk jeugdplan beschrijft onder meer de:

  • visie van de gemeente
  • uitvoering van het beleid, waaronder regels over de toekenning van individuele voorzieningen
  • wijze van beoordeling en de afweging van een toekenning
  • beoogde uitkomsten
  • kwaliteitseisen
  • medezeggenschap van kinderen en opvoeders bij de uitvoering van jeugdhulp.

Het gemeentelijk jeugdplan moet zich richten op onder andere preventie en vroege signalering, en het versterken van het opvoedkundig klimaat in gezinnen, buurten en scholen (zie Jeugdwet artikel 2.1). Hiervoor is afstemming met het onderwijs noodzakelijk. De gemeenten zijn daarom verplicht hun jeugdplan af te stemmen met het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband van de scholen in het primair en voortgezet onderwijs in de betreffende gemeente (zie Jeugdwet, artikel 2.2). Afstemming met het middelbaar beroepsonderwijs over het jeugdplan is niet wettelijk verplicht, maar wel wenselijk. Als professionals dit nodig vinden, moet de gemeente afstemmen met jeugdhulp en onderwijs over individuele behandeling en ondersteuning. Dit geldt voor primair, voortgezet én middelbaar beroepsonderwijs (zie Jeugdwet artikel 2.7).

Bekostiging

Vanaf 2016 geeft het Rijk elke gemeente een basisbedrag per jeugdige voor de financiering van alle ondersteuning, hulp en zorg. Volgens een objectief verdeelmodel krijgen sommige gemeenten extra budget op basis van bepaalde risico- en beschermende factoren, zoals armoede of psychische problematiek bij ouders.

Lees meer over de bekostiging vanuit de jeugdwet in de factsheet Wegwijs in de wetten van het jeugdstelsel (Jeugdwet Artikel 8) 

Dyslexiezorg onder de Jeugdwet

De zorg voor kinderen tot 13 jaar met ernstig enkelvoudige dyslexie (EED), dyslexiezorg, valt ook onder de Jeugdwet. Gemeenten hebben daarmee de taak om deze dyslexiezorg te organiseren en te financieren. Enkelvoudig betekent dat het kind naast dyslexie geen ggz-stoornis, beperking of andere taal- of leerstoornis heeft die belemmerend is voor dyslexieonderzoek en/of -behandeling. Voor het behandelen van EED is een goede samenwerking en samenhang nodig tussen de ondersteuning op school en de zorg door de geestelijke gezondheidszorg (ggz).

Lees meer in de handreiking Dyslexiezorg onder de Jeugdwet
Lees meer over de Jeugdwet

Spiegelwetten

De Wet passend onderwijs en de Jeugdwet zijn opgesteld als spiegelwetten: beide wetten verplichten afstemming tussen de samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs en gemeenten, over het onderwijsondersteuningsplan en het gemeentelijk jeugdplan. Deze wettelijk vastgelegde afstemming over de plannen wordt ook wel het ‘op overeenstemming gerichte overleg’ (OOGO) genoemd. Beide wetten zijn gericht op effectiever, sneller en preventiever hulp bieden.

Participatiewet

Sinds 1 januari 2015 valt iedereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft onder de Participatiewet. Deze wet is een samenvoeging van de Wet werk en bijstand, de Wajong en de Wet sociale werkvoorziening. Het doel van de Participatiewet is dat zo veel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk vinden. Jonggehandicapten die gedeeltelijk kunnen werken, krijgen middels de Participatiewet ondersteuning van gemeenten. Jonggehandicapten die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn, blijven onder de Wajong vallen.

De Participatiewet regelt ook dat de sociale werkvoorziening op termijn ophoudt te bestaan. Dat betekent dat jongeren uit het voorgezet speciaal onderwijs (vso) met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan de slag moeten. Alleen voor mensen die echt niet kunnen functioneren op een gewone werkplek, moeten de gemeenten zorgen voor zogenoemde beschutte banen. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen het vso, praktijkonderwijs en gemeenten.

Lees meer in het dossier arbeidstoeleiding
Lees meer over beschutte banen op Divosa.nl
Lees meer over de Participatiewet

Wet langdurige zorg

Per 1 januari 2015 is de Wet langdurige zorg (Wlz) ingevoerd. Deze wet is er voor alle mensen met een beperking die blijvend zijn aangewezen op permanent toezicht of op 24-uurszorg. Kinderen en jongeren tot 18 jaar met meervoudige beperkingen of een (zeer) ernstige verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking hebben op grond van deze wet recht op een zorgpakket voor persoonlijke verzorging, verpleging, verblijf, begeleiding en behandeling. In termen van zorgzwaartepakketten (ZZP) gaat het om verstandelijk beperkte kinderen met ZZP 4 en hoger, lichamelijk beperkte kinderen met ZZP 2 of 4 en hoger, en zintuigelijk beperkte kinderen met een ZZP 2 en hoger.

Onderwijs en langdurige zorg zijn voortaan eenvoudiger te combineren omdat in de Wet langdurige zorg onderwijs niet langer als voorliggende voorziening wordt gezien. Daardoor kunnen onderwijs en langdurige zorg samen/tegelijk ondersteuning bieden.

Lees meer over de verbinding tussen zorg en onderwijs in de handreiking onderwijs en zorg.
Lees meer over de Wlz

Meer lezen?

Onderwijsjeugd.nl van de VNG, PO-Raad en VO-Raad biedt gemeenten en onderwijsinstellingen bouwstenen voor de verbinding tussen onderwijs en jeugd. De website geeft inzicht in de wettelijke kaders en de thema’s waarop verbinding nodig is. Daarnaast vindt u handvatten om dit in praktijk te brengen.

Bronnen

Onderwijsjeugd.nl
Overheid.nl
Passend onderwijs, Participatiewet, Wet langdurige zorg op Rijksoverheid.nl
Steunpuntpassendonderwijs.nl
Voordejeugd.nl

Vragen?

Linda van Middelkoop is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.