• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Van jeugd naar volwassenheid

Stap vijf: Werk samen binnen gemeente

Gezien de breedte van de thematiek en problematiek, is samenwerking tussen de verschillende domeinen in de gemeente onvermijdelijk. Dat vraagt iets van de interne organisatie van gemeenten. Een integrale samenwerking niet alleen tussen werk en inkomen, jeugd en Wmo, maar ook onderwijs, schuldhulpverlening en wonen helpt om maatwerk te leveren.


Het magazine '18-/18+ Het roer om' is bedoelt om gemeenten te inspireren integraal te werken. Het biedt inzichten uit de praktijk van Leeuwarden en Rotterdam, van jongeren zelf en beleidsmakers, van DRIFT Transitiemanagement en kennis uit de transitiepsychiatrie.


Elke gemeente heeft ze wel: gezinnen met meerdere zorgvragers. Hoe voorkom je dat zij onnodig belast raken door bureaucratie? Hoe lever je maatwerk, in de geest van de decentralisaties? De gemeente Meppel stelt een voorbeeld. Een gezin met een zieke man en drie zieke kinderen krijgt nu één gezinsbudget in plaats van vier aparte regelingen. Lees meer in Een zorgbudget voor het hele gezin.


Om te komen tot maatwerk heeft de gemeente Rotterdam een programma 'risico-jongeren' geformuleerd. De gemeente Amsterdam heeft een coördinerend wethouder voor jongvolwassenen tussen de 16 en 27 en een ambtenaar 'integraal beleid jongvolwassenen' aangesteld. De gemeente Zaanstad heeft de interne organisatie gekanteld om zo te komen tot een integrale aanpak.


Berlijn: Jugendberufsagentur, één stedelijk loket voor opleiding, zorg en uitkering voor jongeren zonder startkwalificatie

Berlijn heeft een innovatieve stedelijke aanpak, waarin de loketten voor jeugdhulp, beroepsoriëntatie en het verkrijgen van een uitkering samenkomen; het Jugendberufsagentur. Het gezamenlijke loket bevindt zich letterlijk in het midden van de stad voor een laagdrempelige toegang en gemeenschappelijk bereikbaarheid voor alle jongeren. De partners achter het loket werken samen.

Alle jongeren in Duitsland moeten een startkwalificatie hebben voor toegang tot de arbeidsmarkt. Het beleid is daarop gericht, ook in doorgaande hulp voor kwetsbare jongeren. Daarnaast is de vraag van de jongere leidend. Deze wordt op de verschillende leefgebieden opgepakt, waarbij de verschillende relevante aanbieders aanschuiven. Waaraan heeft de jongere de meeste behoefte? Vanuit deze vraag wordt de ondersteuning en het casemanagement bepaald. Dit bespreken de professionals onderling als deel van de totaalafspraken. Belangrijk is om uitgebreide capaciteit en expertise in huis te hebben om de juiste ondersteuning te bieden.

Het Jugendberufsagentur werkt met een pro-actieve communicatiestrategie en is zichtbaar op scholen en andere plaatsen waar jongeren zijn. 90 procent van de jongeren zijn al bekend bij het Jugendberufsagentur voordat ze er binnenkomen. Beroepsplanning of loopbaanontwikkeling start in de 2e klas van de middelbare school voor alle jongeren. Dit gaat om vrijwillige deelname. Er is ook al per jongere een contactpersoon op de school. Het Jobcenter biedt ondersteuning in de vorm van bijvoorbeeld een uitkering en geeft deze gegevens door aan het Jugendberufsagentur. Als jongeren niet naar school gaan, geen werk hebben en een uitkering ontvangen, dan zijn jongeren verplicht om de ondersteuning van het Jobcenter te volgen. De lichte en zware hulp vanuit de Jugendhilfe blijft vrijwillig, ook bij een uitkering.

Lees meer over de Berlijnse aanpak

Rotterdam: Elke Jongere Telt

De gemeente Rotterdam is gestart met Elke Jongere Telt: een integrale aanpak voor risicojongeren voor 2016 tot 2020. De gemeente werkt met deze aanpak intern en extern samen om zevenduizend jongeren tussen 12 en 27 jaar ondersteuning te bieden richting onderwijs, werk en zorg. Drie overkoepelende maatregelen voeren de boventoon:

  • Werken vanuit één gezin, één plan, één regie voor alle domeinen.
  • Alle jongeren een mentor.
  • Een dok waar alle kennis, informatie en middelen bij elkaar komen.

Er zijn tien uitgangspunten voor de begeleiding geformuleerd vanuit het leefwereldperspectief. Daarnaast vijf speerpunten om de huidige gemeentelijke structuur en instrumenten meer in samenhang te krijgen:

  • Maak de overgang van 18- naar 18+ onbelemmerd.
  • Zorg dat alle risicojongeren blijvend in beeld zijn.
  • Heb aandacht voor school en werk.
  • Zorg dat de jongeren schuldenvrij zijn.
  • Krijg 'afhakers' weer op de rit.

Deze speerpunten zijn geformuleerd op grond van de resultaten uit werkconferenties die zijn georganiseerd. De aanpak kwam tot stand door een integrale stuurgroep van afdelingshoofden en programmadirecteuren vanuit onderwijs, werkgelegenheid en veiligheid onder regie van het Programma jeugd en maatschappelijke ondersteuning. Diverse externe werkconferenties hielpen hen om vragen en oplossingen scherp te krijgen: met professionals uit jongerenwerk, politie en justitie, jongerenloket, wijkregie, veiligheidshuis, wijkteams, jeugdreclassering, onderzoekers van hogescholen en kenniswerkplaatsen en met zestig jongeren. De jongeren mochten tijdens twee bijeenkomsten aangeven wat zij nodig hebben. Contactpersoon: Ciska Scheidel: Elkejongeretelt@rotterdam.nl.

Zaanstad: kanteling van de interne organisatie

Gemeente Zaanstad heeft de interne organisatie veranderd om de transformatie in het sociaal domein vorm te geven. Deze transformatie rust op vier pijlers: preventie, zelfredzaamheid van de burger, een integrale en effectieve benadering van de vraagstukken en een goed georganiseerd vangnet voor hen die niet zonder steun van professionals kunnen. Vanuit die visie is de gemeentelijke organisatie aangepast en wordt er veel meer projectmatig gewerkt. Er zijn meer projectleiders die flexibel voor maatschappelijke opgaven ingezet worden en een beperkt aantal kennisspecialisten op een specifiek thema.

Voor de overgang van jeugd naar volwassenheid zijn drie casemanagers aangesteld. Zij proberen oplossingen te vinden voor casuïstiek, maar proberen ook vanuit een helikopterview de trends op te merken. Wanneer er passende hulp is gevonden, wordt er gekeken uit welk potje dit gefinancierd kan worden. Op de lange termijn is het de bedoeling dat de casemanagers overbodig worden en dat de wijk- en jeugdteams zich deze oplossingsgerichte manier van werken en denken eigen maken.
Contactpersoon: Ciska Oprel: C.Oprel@zaanstad.nl.

Leiden: Sleutelambtenaar

Om binnen de gemeentelijke organisatie te komen tot maatwerk en samenwerking tussen Werk en Inkomen, Jeugd en Wmo wordt binnen de gemeente Leiden een Sleutelteam ingesteld. Het team heeft als taak om bij complexe vastlopende casuïstiek met betrokken partijen een oplossing te faciliteren. Het Sleutelteam biedt meerwaarde omdat het over domeinen en sectoren heen kijkt, waarbij het eigenaarschap bij de professionals blijft. Het team bestaat uit een aantal ‘sleutelambtenaren’, dit zijn medewerkers en managers vanuit de diverse gemeentelijke afdelingen. Het team heeft een tweeledige opdracht:

  • te komen tot een passende en ontschotte oplossing voor de inwoner
  • trends en signalen uit de casuïstiek te monitoren zodat benodigde beleidsaanpassingen doorgevoerd kunnen worden.

Idealiter is het Sleutelteam na enkele jaren vrijwel niet meer nodig, omdat de knelpunten door de casuïstiek helder in kaart zijn gebracht en aangepakt. Contactpersoon: Jojanneke Kraan: j.kraan@leiden.nl

Groningen: een integrale aanpak ‘Van 18min naar 18plus’

In Groningen ontwikkelden gemeenten, zorgverzekeraar Menzis en jeugdhulpaanbieders een integrale aanpak ‘Van 18min naar 18plus’ om er voor te zorgen dat jongeren zo snel mogelijk de meest passende hulp ontvangen als ze 18 jaar worden. De aanpak houdt het volgende in:

  • De gemeente stelt een coördinator vast als dé contactpersoon voor professionals wanneer zij risico’s zien voor een jongere.
  • De gemeente en Menzis benoemen experts met kennis op een bepaald leefdomein. De coördinator kan snel schakelen met deze experts. 

Daarnaast is gezamenlijk een checklist 'Van 18min naar 18plus' ontwikkeld. Professionals kunnen deze checklist gebruiken als hulpmiddel om te achterhalen of er risico’s zijn voor een jeugdige rond de overgang van 18min naar 18plus. Indien specifieke expertise nodig is vanuit de gemeente of Menzis, kan de checklist ook helpen om de vraag aan gemeente of zorgverzekeraar scherp te krijgen.

In Groningen zijn de coördinator en de gemeentelijke experts (waaronder onderwijs, wonen en werk) lid van de Taskforce Jongeren. Elke week komen zij bij elkaar om knellende casuïstiek te bespreken en op te lossen. De taskforce kreeg van de gemeente mandaat gekregen om over bestaande beleidsterreinen en interne organisatiegrenzen een oplossing te forceren. De coördinator van de taskforce ontvangt de checklist ‘Van 18min naar 18plus’ en schakelt zo direct binnen de taskforce met de juiste expertise binnen de gemeente. Ook is er een direct aanspreekpunt vanuit Menzis voor het geval de zorgverzekeraar nodig is.

Andere gemeenten en zorgverzekeraars kunnen ook met deze aanpak aan de slag. Gemeenten uit de regio’s Groningen, FoodValley en Arnhem zijn hier al mee bezig. Lees in deze handleiding wat er voor nodig is om de werkwijze te implementeren. Benieuwd welke oplossingen al zijn gevonden op knelpunten rond de overgang van 18min naar18plus? Deze zijn gebundeld in: Mogelijke oplossingen van Menzis en gemeenten ‘Van 18min naar 18plus’ (tips & tricks)

Meer informatie over de aanpak is te vinden op de website van de Werkagenda Menzis, gemeenten en regio’s. Stuur een e-mail voor meer informatie naar samenwerkingsagenda@aef.nl.


Stappenplan gemeenten

Vragen?

Linda van Middelkoop is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.