• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Van jeugd naar volwassenheid

Stap 2: Creëer structurele inbreng van jongeren in beleid en uitvoering

Praat niet alleen over de doelgroep, maar ook met de doelgroep. Het is belangrijk om jongeren en hun ouders te betrekken bij het ontwikkelen en uitvoeren van de aanpak. Geef jongeren met ervaring daadwerkelijk inspraak en
invloed, en laat ze op alle stappen en gemaakte keuzes reflecteren.

Denk na over hoe u deze jongeren in kwetsbare posities bejegend. Jongeren die ook na hun achttiende ondersteuning nodig hebben, hebben daar vaak zelf geen behoefte aan. Ze zijn vaak ‘zorgmoe’, blij met hun nieuw verworven vrijheid, overschatten zichzelf en zien het nut van begeleiding niet in. Dit vraagt om een specifieke benadering en het betrekken van deze jongeren in de aanpak 16-27. Spreek ook hun taal, zodat ze zich begrepen voelen en actief blijven rondom het thema.

Zet jongeren met ervaring in

Jongeren kunnen zelf het beste aangeven waar ze tegenaan lopen en waar ze behoefte aan hebben. Zorg dat u jongeren betrekt in dit vraagstuk, zodat u inzicht krijgt in de doelgroep, hun dilemma’s, wensen en hun tevredenheid
over bestaande voorzieningen. Het helpt u te denken vanuit de leefwereld, van waaruit u weer verder kunt in de systeemwereld.
Via een jongerenplatform kun u ervaringsdeskundigen structureel betrekken bij de gekozen aanpak. Wellicht is er al een jongerenraad actief in uw gemeente die je hiervoor in kunt zetten. Onderzoek of deze jongerenraad kan spreken namens de vastgestelde doelgroep van jongeren in kwetsbare posities en zoek een geschikte vorm voor serieuze deelname in de beleidsontwikkeling.

Checklist acties

  • Verdiep u in de houding van jongeren en spreek hun taal.
  • Inventariseer bestaande platforms voor jongeren.
  • Bepaal in welke vorm u jongeren inspraak en invloed geeft

Resultaat

De vragen en behoeften van jongeren staan centraal in aanpak en beleid.

Voorbeeld: Structurele inbreng van jongeren in Rheden

De gemeente Rheden ontwikkelt haar integrale aanpak door te luisteren naar jongeren met zorgervaringen en met hen concrete actie-afspraken voor de korte termijn te maken. In 2016 organiseerde de gemeente voor alle inwoners brede tafelgesprekken over sociale voorzieningen. Een tafel ging over de integrale jongerenaanpak. Er waren 16 jongeren aanwezig, geworven via het jongerenwerk (Radar), jongerennetwerk (Zorgbelang) en 2getthere (voor jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt). Na afloop wilden ze graag verder praten. Maar de vervolgbijeenkomst mislukte: alle jongeren zegden af.

De gemeente heeft ze daarna uitgedaagd om zelf de volgende bijeenkomst te organiseren. Die uitdaging is door hen opgepakt. De ambtenaren werden uitgenodigd voor een avond in een informele café-achtige setting. Er was
geen agenda, alleen een begin- en eindtijd. De agenda maakten ze samen ter plekke, waarbij de jongeren de onderwerpen bepaalden. Ook spraken ze gedragsregels af over samenwerking en het opvolgen van afspraken. Inmiddels, een jaar later, zijn er iedere twee weken bijeenkomsten van de ambtenaren en de jongeren. Deze frequentie past bij het korte termijn-denken van jongeren en geeft ze het gevoel niet vergeten te worden. De gemeente verplicht zich te doen wat wordt afgesproken. De jongeren dragen steeds concrete onderwerpen aan, zoals veiligheid, zorg, werk, scholing en wonen. De kracht van deze aanpak ligt in aansluiten en faciliteren: op jeugdtijden en jeugdplaatsen, met een waarderende houding, met ruimte voor de jongeren om de agenda te bepalen en zonder alles in een vaste structuur te gieten. De gemeente kan hierdoor ook beter de bestaande wettelijke regelingen aan jongeren uitleggen. Zo is de zoektermijn van vier weken van de Participatiewet uitgelegd en samen onderzocht wat jongeren nodig hebben om die vier weken actief te benutten.

De gemeente overweegt nu een app te ontwikkelen, waar jongeren op ieder moment hun vragen over die zoektermijn aan de gemeente en elkaar kunnen stellen. Het jongerenbrein is immers niet ingericht op het bewaren van vragen tot de volgende werkdag, volgens deze gemeente. De gemeente bemiddelt nu ook bij scholen om jongeren zelf voorlichting te laten geven over thema’s die hen aangaan, zoals loverboys, cyberpesten en schulden. Dit doen ze met zelfgemaakte folders. De gemeente heeft de productie hiervan gefaciliteerd en geholpen met de teksten. Tot slot zet de gemeente ervaringsdeskundige jongerencoaches in in buurten. Deze jonge coaches zijn de ogen en oren van de buurt, spreken de taal van jongeren - dat geeft de klik - en brengen ordening aan in hun drukke hoofden. Ze verhelderen de vragen van de jongeren en zijn zo het voorportaal naar werk, inkomen, zorg of huisvesting. Ze worden getraind door onder meer Zorgbelang en 2getthere.

Voorbeeld – Amsterdamse jongeren in de lead

Jeugdplatform Amsterdam bestaat uit Amsterdammers die jeugdhulp ontvangen: jongeren van 12 t/m 23 jaar en ouders van kinderen tot 18 jaar. Zij geven gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente Amsterdam én aan instellingen over jeugdhulp en passend onderwijs. Jeugdplatform Amsterdam heeft de afgelopen jaren ook advies gegeven over onderwerpen die te maken hebben met een soepele overgang naar volwassenheid. Op dit moment praat het platform mee over het toekomstplan: wat te doen als je als jongere 18 jaar wordt en doorgaande begeleiding nodig hebt? Jongeren en ouders bepalen zelf hoe intensief ze aan het platform deelnemen. Dat varieert van lidmaatschap van de formele adviesraad tot deel uitmaken van een flexibele schil van jongeren en ouders die kortdurend over een thema meedenken of enkel over hun ervaringen vertellen. Daarnaast zijn er twee belangenbehartigers actief. Dit zijn ervaringsdeskundige jongeren en ouders die de ogen, oren en spreekbuis van het Jeugdplatform zijn. Zij signaleren, onderzoeken en verbinden om zo de belangen van de doelgroep te behartigen.

Alle verzamelde ideeën, verhalen en ervaringen worden bijeengebracht in een monitor. Informatie hieruit wordt bijvoorbeeld gebruikt door de belangenbehartigers, als input voor de gesprekken die zij voeren met de gemeente en met aanbieders van zorg en passend onderwijs. Het platform wordt begeleid door Stichting Alexander en Cliëntenbelang Amsterdam.

Voorbeeld – Een innovatienetwerk

Het innovatienetwerk Tilburg biedt een platform aan iedereen die zich betrokken voelt bij de jeugd. Het innovatienetwerk organiseert en faciliteert concrete activiteiten en werkvormen. Met als doel ruimte bieden om te onderzoeken waar jongeren behoefte aan hebben, ideeën over hebben en in de praktijk tegenaan lopen. Zo vindt er twee keer per jaar een pitchsessie plaats. Iedereen (jongeren, hulpverleners, leerkrachten, ouders, ambtenaren en anderen) kan in deze sessies zijn of haar vernieuwende idee voorleggen aan het aanwezige publiek. Het publiek brengt aan het eind van een sessie zijn stem uit voor het idee dat het meest aanspreekt. Het zijn dus de aanwezigen die beslissen, niet de gemeente. Bij 50 procent of meer van de stemmen krijgt de initiatiefnemer ondersteuning (begeleiding en financieel) bij het verder ontwikkelen van het idee. Sinds 2015 zijn er 43 ideeën ingediend. Daarvan zijn er 22 gepitched en 16 verder ontwikkeld, wat voeding biedt voor een inspirerende en creatieve transformatie.

Vragen?

Linda van Middelkoop is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.