• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Slachtoffers loverboys

Signalering

Wanneer is iemand slachtoffer?

Het is vaak niet eenvoudig om vast te stellen of iemand slachtoffer is van een loverboy of mensenhandelaar. Loverboyproblematiek bevindt zich in een grijs gebied met seksueel grensoverschrijdend gedrag, relatieverslaving en 'foute vriendjes'. Slachtoffers zelf ontkennen vaak dat er sprake is van gedwongen seks of uitbuiting of beleven het niet op die manier. Dat maakt het signaleren lastig.

Stappenplan voor signaleren

Een praktisch hulpmiddel is het stappenplan voor signaleren. Hierin staat stap-voor-stap omschreven wat u als hulpverlener kunt doen bij vermoedens van loverboyproblematiek. Ook staan er tips voor screening en aandachtspunten voor gespreksvoering. De stappen geven houvast bij het aanpakken van mensenhandel en loverboyproblematiek. De context waarin deze problematiek aangepakt wordt, is veelal complex en dat komt niet altijd volledig tot uiting in de beschrijving van de stappen.

De handreiking is specifiek gericht op meisjes; zij vormen verreweg de grootste groep slachtoffers. Er is meer onderzoek nodig naar risicofactoren en signalen van slachtofferschap onder jongens om specifieke stappen voor jongens te kunnen formuleren.

De volgende punten dragen bij aan een meer volledig beeld van de problematiek:

  • Praat met elke jongere over seks en eventuele nare ervaringen op dit gebied. In de praktijk doet een jongere een onthulling over seksuele uitbuiting meestal niet tijdens een gepland gesprek maar eerder spontaan, op een moment dat de jongere zelf uitkiest (bijvoorbeeld tijdens de afwas). Weet wat je kunt doen als je in vertrouwen genomen wordt. Wees beschikbaar voor de jongere, oordeel niet en biedt waar nodig veiligheid.
  • Slachtofferschap van mensenhandel en loverboys is in veel gevallen (maar niet altijd) een aan de leeftijdsfase gerelateerde uitingsvorm van structureel misbruik door anderen. Er is vaak sprake van onderliggende trauma’s uit vroege jeugdjaren. Mensenhandelaren en loverboys spelen bovendien in op mogelijk beperkte vermogens bij potentiële slachtoffers om een situatie goed in te schatten en ‘nee’ te zeggen. Meisjes met een (seksueel) trauma of een lichtelijk verstandelijk beperking lopen dus extra risico om slachtoffer te worden van mensenhandel en loverboys.
  • Het komt regelmatig voor dat meisjes en ouders de problematiek anders zien dan professionals. Zo voelen meisjes zich niet altijd het slachtoffer van een mensenhandelaar of loverboy. Ze zien deze jongen als hun (ex)vriend, voelen zich sterk loyaal aan hem en ervaren rouw wanneer zij los van hem komen.
  • Slachtoffers kunnen ook anderen seksueel uitbuiten. Zij kunnen daartoe gedwongen worden. 
  • Jongeren die anderen ronselen in opdracht van een mensenhandelaar kunnen eveneens een kwetsbaar verleden hebben, waaronder meegemaakt seksueel misbruik (idem: naar problematiek).
  • Realiseer je dat er bij succesvolle signalering en aanpak van mensenhandel en loverboyproblematiek intersectoraal en multidisciplinair moet worden samengewerkt. Professionals vanuit politie, het medisch circuit, jeugd-GGZ, jeugd-LVB en professionals uit het onderwijs moeten deel uitmaken van de aanpak.

Download stappenplan voor professionals Hoe signaleer je slachtoffers?  

Risicotaxatie-instrument

Onderdeel van het stappenplan is een risicotaxatie-instrument, zoals het Risicotaxatie-instrument Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag (RIS-L). Dit instrument is alleen beschikbaar in de beveiligde omgeving van Jeugdzorg Nederland en van de werkgroep 'Aanpak meisjesslachtoffers van loverboys/mensenhandel in de zorg voor jeugd' op Kennisnet Jeugd.

Lees ook meer over de werkwijze van loverboys en het risicoprofiel van slachtoffers. Vermoedt u dat iemand slachtoffer is van een loverboy of mensenhandelaar? Lees dan wat u kunt doen op het gebied van melding en registratie.

Vragen?

Josine Holdorp is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.