• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Integrale jeugdhulp

Wet- en regelgeving

Bij integrale jeugdhulp zijn verschillende wetten en regels van toepassing. De belangrijkste afspraken gaan over financiering, privacy, tuchtrecht en culturele diversiteit. Van toepassing zijn de Jeugdwet, de Zorgverzekeringswet, de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo), de Wet langdurige zorg, de Wet passend onderwijs, de Participatiewet, de Wet publieke gezondheid en de Wmo. In het dossier Transformatie jeugdhulp staan de wetten toegelicht.

Van jeugd naar volwassenheid

Zodra jongeren 18 jaar oud zijn, verandert de wetgeving die van toepassing is. De hulpverlening valt niet meer onder de Jeugdwet, tenzij de hulp verlengd is. Het dossier Van jeugd naar volwassenheid gaat uitgebreid in op deze overgang.

Bescherming privacy

Bij integrale jeugdhulp spelen verschillende aspecten van privacy een rol. De twee belangrijkste zijn de borging van privacy binnen organisaties, zoals gemeenten, jeugdhulpaanbieders en zorgverzekeraars, en de uitwisseling van gegevens tussen organisaties.

Op alle organisaties is de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing. De belangrijkste beginselen van de wet zijn:

  • Gegevens worden alleen verzameld voor uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden.
  • Gegevens worden alleen verwerkt als de betrokkene daarvoor ondubbelzinnig toestemming heeft verleend.
  • De professional deelt niet meer informatie dan nodig is voor het werk, en alleen als het niet anders kan.

Voor de uitwisseling van gegevens over minderjarigen is toestemming nodig van:

  • ouders, als het kind jonger is dan 12 jaar;
  • ouders en kind, als het kind tussen 12 en 16 jaar is;
  • het kind, als het ouder is dan 16 jaar. Het is essentieel ook dan met de ouders af te stemmen.

Naast de Wet bescherming persoonsgegevens zijn BIG- of SKJ-geregistreerde professionals ook gebonden aan de uitgangspunten en regels voor gegevensuitwisseling van hun beroepscode.

Privacy binnen organisaties

In hoofdstuk 7 van de Jeugdwet staat aan welke regels jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen gebonden zijn. De belangrijkste punten in de wet zijn:

  • Uitwisselen van cliëntgegevens tussen professionals binnen een organisatie is toegestaan tussen professionals die direct betrokken zijn bij dezelfde hulp, indien de informatie nodig is voor de hulpverlening.
  • In het geval van een voogdijmaatregel of een ondertoezichtstelling mag de strikt noodzakelijk informatie ook met de gezinsvoogd gedeeld worden zonder toestemming van de ouders en het kind als dat nodig is voor de uitvoering van de maatregel.
  • Ouders en kinderen hebben recht op inzage in hun dossier. Zij hebben ook het recht om hun mening te laten opnemen in het dossier, bijvoorbeeld om duidelijk te maken dat ze het niet eens zijn met de hulpverlener.
  • Dossiers moeten vijftien jaar bewaard worden vanaf het moment van afsluiting van de hulpverlening; in de jeugdbescherming is dit dertig jaar.

Voor aanbieders van jeugd-ggz is ook de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo) van toepassing.

De VNG heeft voor gemeenten een raamwerk voor het thema privacy in het sociaal domein ontwikkeld.

Uitwisseling tussen organisaties

Bij integrale jeugdhulp werken verschillende organisaties nauw samen. Voor een zorgvuldige informatie-uitwisseling zijn afspraken over privacy nodig.

Het anoniem bespreken van een casus kan altijd; er is geen toestemming voor nodig. Het is echter niet voldoende om alleen namen te veranderen; de casus mag niet herleidbaar zijn tot het gezin.
Is anoniem bespreken niet voldoende, dan geldt het uitgangspunt 'praten met' en alleen indien noodzakelijk 'praten over'. Uitwisseling en afstemming tussen hulpverleners verloopt zo veel mogelijk in samenspraak met ouders en als de leeftijd het toelaat het kind. Ouders en eventueel kinderen kunnen bijvoorbeeld deelnemen aan een multidisciplinair overleg.
Voor ouders en kinderen moet duidelijk zijn met wie welke informatie wordt uitgewisseld en met welk doel. Alleen noodzakelijk gegevens worden uitgewisseld. Extra informatie over ouders of kinderen die niet van belang is voor het doel mogen professionals niet uitwisselen.

Voor mondelinge en schriftelijke gegevensuitwisseling gelden dezelfde regels.

Manifest In goed vertrouwen

Branche- en beroepsorganisaties van gemeenten, hulp- en zorgaanbieders en professionals in het jeugddomein hebben in 2016 het manifest 'In goed vertrouwen. De privacy van de jeugd geborgd' ondertekend. Aan het manifest zijn tien vuistregels verbonden om professionals meer houvast te geven.

Meer informatie

Vragen?

Cécile Chênevert is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.