• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Integrale jeugdhulp

Wet- en regelgeving

Bij het bieden van integrale jeugdhulp moeten professionals rekening houden met verschillende wetten en regels. De belangrijkste afspraken gaan over privacy, tuchtrecht, culturele diversiteit en financiering. De kaders hiervoor komen met name aan bod in de Jeugdwet, de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en de Verzamelwet Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Verzamelwet VWS of 'Veegwet'). Lees meer over relevante wetgeving voor integrale jeugdhulp in het dossier Transformatie jeugdhulp.

Bescherming privacy

Het is belangrijk dat de privacy van gezinnen goed wordt beschermd. Bepalingen hierover staan in het Besluit Jeugdwet (artikel 7.2 t/m 7.5) en in de Wet bescherming persoonsgegevens (art. 23.1).

  • Jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen moeten structureel gegevens leveren over het gebruik van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering aan het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS). Daarbij gaat het om gegevens over het kind, zoals burgerservicenummer, geboortedatum en adres, en gegevens over de jeugdhulp, zoals begin- en einddatum, type hulp, en de verwijzer.
  • Via het CBS hebben gemeenten en de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Veiligheid en Justitie inzage in deze gegevens. Gemeenten en ministeries mogen niet zelf persoonsgegevens opvragen bij jeugdhulpverleners.
  • De gegevens die het CBS verwerkt en publiceert, mogen niet herleidbaar zijn tot individuele personen of instellingen.

Wetswijziging: persoonsgegevens op facturen
Sinds augustus 2015 mogen jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen het burgerservicenummer en de geleverde hulpvorm (productcode of hoofdgroep) op facturen voor gemeenten vermelden. Hierdoor kunnen gemeenten facturen controleren. Voor de jeugd-ggz geldt een uitzondering: ouders mogen persoonsgegevens op deze facturen weigeren.
Op dit moment is hiervoor een tijdelijke regeling van kracht, die met terugwerkende kracht geldt vanaf 1 januari 2015. Met de Verzamelwet VWS 2016 wordt de tijdelijke regeling definitief opgenomen in de Jeugdwet. Kijk voor meer informatie over de Verzamelwet VWS 2016 op de website van de Tweede Kamer. De volledige tijdelijke regeling staat omschreven op Overheid.nl.

Tuchtrecht

Het tuchtrecht bepaalt dat geregistreerde jeugdprofessionals zich moeten houden aan beroepscodes en richtlijnen.

  • Het tuchtrecht wordt niet letterlijk genoemd in de Jeugdwet. In de wet is alleen vastgelegd dat jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen 'verantwoorde hulp' moeten bieden (art. 4.1.1).
  • In het Besluit Jeugdwet is de eis uitgewerkt in de 'norm van verantwoorde werktoedeling'. Deze norm verplicht jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen om te werken met professionals met een registratie in het Kwaliteitsregister Jeugd of het BIG-register.
  • Als een geregistreerde jeugdprofessional zich niet houdt aan beroepscodes en richtlijnen kan hij worden aangeklaagd bij het tuchtcollege van het Kwaliteitsregister Jeugd of het BIG-register. Dit kan leiden tot een waarschuwing, een schorsing of in het ergste geval verwijdering uit het register.

Kijk voor meer informatie over het tuchtrecht op de websites van het Kwaliteitsregister Jeugd en het BIG-register.

Culturele diversiteit

In de Jeugdwet staat dat de gemeente bij het toewijzen van jeugdhulp rekening moet houden met de culturele achtergrond van het kind en zijn ouders (art. 2.3, lid 4, onder b). Dit betekent niet dat gezinnen geholpen moeten worden door iemand met dezelfde culturele achtergrond. Wel moeten gemeenten beslissingen nemen die stroken met de culturele achtergrond van een gezin. Zo moeten gemeenten ook zorg inkopen van aanbieders die werken met cliënten met een specifieke culturele achtergrond.

Onderzoek gemeentelijke jeugdhulp en culturele diversiteit
Forum, instituut voor multiculturele vraagstukken, onderzocht kort voor de Jeugdwet inging of gemeenten rekening houden met de culturele achtergrond van kinderen en ouders in de jeugdhulp. Twee van de elf onderzochte gemeenten, Amsterdam en Utrecht, blijken hier in hun beleidsplannen aandacht aan te besteden. De overige gemeenten stellen dat de werkwijze die de Jeugdwet voorschrijft - een integrale aanpak volgens het uitgangspunt 'één gezin, één plan, één regisseur' - voldoende soelaas biedt. Dat maakt een specifieke visie op jeugdhulp voor migrantengezinnen volgens deze gemeenten niet nodig.
Lees meer over het onderzoek van Forum in het rapport Diversiteit in transitie.

Financiering

De Jeugdwet bepaalt dat gemeenten financieel verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp. De gedachte hierachter is dat één verantwoordelijke organisatie meer samenwerking en vernieuwing kan organiseren in de hulp aan kinderen en hun gezin. Experts in de integrale jeugdhulp geven echter aan dat de gemeentelijke financiering het integraal werken binnen de jeugdhulp in de weg kan staan. Dit omdat maar één partij financiering ontvangt, terwijl meerdere partijen hulp bieden. Trajectfinanciering zou volgens de experts wenselijk zijn.
Lees meer over inkoop van jeugdhulp door gemeenten of kijk voor meer informatie over de overgang van jeugdzorg naar volwassenenzorg in het dossier Van jeugd naar volwassenheid.

Vragen?

Cécile Chênevert is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.