• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Effectieve jeugdhulp

Wat is werkzaam?

Effectieve professionals zijn goed op de hoogte van wat een effectieve aanpak is bij vragen en problemen, zodat zij de juiste hulp kunnen bieden. Weten 'wat werkt' bevordert effectief werken in de praktijk.

Algemeen werkzame factoren

Algemeen werkzame factoren dragen bij aan effectiviteit bij elk probleem en elke vorm van hulp. Algemeen werkzame factoren bij de uitvoering van hulp zijn bijvoorbeeld:

  • een goede relatie tussen cliënt en hulpverlener
  • het zorgdragen voor een goede motivatie van de cliënt
  • een aanpak die past bij het probleem en aansluit bij de hulpvraag
  • een goede structurering van de interventie, met een heldere doelstelling en een passende planning en fasering
  • het uitvoeren van de interventie zoals die eerder is onderzocht of zoals is vastgelegd in een protocol of draaiboek.

Specifiek werkzame factoren

Specifiek werkzame factoren dragen bij aan effectieve hulp bij een specifiek probleem of een specifieke vorm van hulp. De databank Wat Werkt beschrijft voor tal van problemen en hulpvormen de specifiek werkzame factoren. Uit Nederlandse en buitenlandse wetenschappelijke vakliteratuur blijkt bijvoorbeeld wat de werkzame factoren zijn voor hulp aan kinderen met ADHD, wat voor soort programma depressies bij jongeren kan voorkomen, of wat voor trainingen het meest geschikt zijn om de opvoedvaardigheden van ouders vergroten.

Interventies

Professionals komen de kennis over wat werkt ook tegen in interventies. Een effectieve interventie combineert algemeen en specifiek werkzame factoren, om zo de juiste resultaten te bereiken.

Interventies zijn weldoordachte, systematische aanpakken voor preventie en hulp bij specifieke risico's en problemen. In de databank Effectieve Jeugdinterventies staan ruim 220 interventies voor hulp bij problemen met opgroeien en opvoeden. Deze interventies zijn door een onafhankelijke erkenningscommissie beoordeeld en erkend als goed onderbouwd of effectief. Dat betekent dat de effectiviteit ervan op z'n minst aannemelijk is en in bepaalde gevallen ook bewezen is door onderzoek. De erkende interventies zijn goede voorbeelden van hoe bestaande kennis over werkzame elementen verpakt kan worden in een doordachte aanpak.

Werkzame elementen

Problemen en risico's in opgroeien en opvoeden vragen om passende en effectieve hulp. Maar niet voor elk probleem is een precies passende interventie voorhanden. Soms is het nodig om een bestaande interventie aan te passen aan de wensen en mogelijkheden van het kind, de opvoeder of de situatie.

Daarom is het belangrijk om te weten welke elementen bepalend zijn voor de effectiviteit van een interventie. Van sommige elementen is uit onderzoek al bekend dat ze bijdragen aan de effectiviteit van hulp. Zo is psycho-educatie, dat wil zeggen het vergroten van kennis bij de cliënt over het problemen, een werkzaam element van cognitieve gedragstherapie. Het komt echter ook voor dat een interventie bewezen effectief is, maar dat nog onduidelijk is welke werkzame elementen verantwoordelijk zijn voor het effect. Dan is nader onderzoek nodig.

Het Nederlands Jeugdinstituut is betrokken bij verschillende samenwerkingsverbanden die onderzoek doen naar werkzame elementen van de erkende interventies in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Dat onderzoek moet het makkelijker maken om een bewezen effectieve interventie aan te passen aan het kind, de opvoeder of de situatie, zodat ook maatwerk effectief kan zijn. Dit onderzoek is onderdeel van het ZonMw-programma Effectief werken in de jeugdsector.

Vragen?

Germie van den Berg is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.