• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

Druk in de klas

Druk in de klas is bedoeld voor leerkrachten van groep 3 tot en met groep 8 in het reguliere basisonderwijs, die te maken hebben met kinderen die druk gedrag vertonen en aandachtsproblemen hebben in de klas. De kern van de interventie is het positief belonen van gewenst gedrag en het creëren van een gestructureerde en voorspelbare omgeving met als doel het gedrag van drukke en/of ongeconcentreerde kinderen te verbeteren.

Doelgroep

Druk in de Klas' is een klassenmethode die bedoeld is voor drukke of ongeconcentreerde leerlingen (zowel met als zonder de diagnose attention-deficit/hyperactivity disorder, ADHD) van groep 3 tot en met 8 in het reguliere basisonderwijs. 'Druk in de Klas' richt zich daarbij vooral op de leerkracht die behoefte heeft aan handvatten om het gedrag van deze kinderen in de klas en hun werkhouding bij te sturen. Daarnaast is de methode ook geschikt indien de klas als geheel druk of ongeconcentreerd gedrag vertoont.

Doel

Het uiteindelijke doel van 'Druk in de Klas' is om het functioneren van drukke en ongeconcentreerde leerlingen in de klas te verbeteren. Met andere woorden, de methode richt zich op het terugdringen van storend gedrag in de klas zoals hyperactiviteit en taakirrelevant gedrag, en op het bekrachtigen van positief gedrag. Dit wordt bereikt door de leerkracht vaardigheden aan te leren om de structuur en de voorspelbaarheid in de klas te verbeteren en ongewenst gedrag om te buigen naar gewenst gedrag. Wanneer er sprake is van druk en ongeconcentreerd gedrag in de hele klas, is het doel deze te verminderen zodat er een rustigere lesomgeving ontstaat voor alle leerlingen.

Aanpak

'Druk in de Klas' is een leerkrachtmethode bestaande uit vier intensiteitsniveaus. De eerste zes weken wordt 'Niveau Basis' in de hele klas toegepast welke bestaat uit klassenmanagementtechnieken, een klassikaal beloningssysteem en time-outsysteem. Niveau 1, 2 en 3 zijn aanvullende individuele niveaus, die na zes weken kunnen worden toegepast voor een of twee drukke of ongeconcentreerde leerlingen als het basisniveau voor deze leerlingen onvoldoende effect heeft. Er wordt dan met een Goed Gedrag Kaart aan het gedrag van deze leerling(en) gewerkt door specifieke gedragsdoelen op te stellen en gewenst gedrag te belonen. Bij een hogere intensiteit neemt de frequentie van belonen door de leerkracht toe. ‘Druk in de Klas’ kan het hele jaar gebruikt worden.

Materiaal

De methode bevat een handleiding met werkbladen en praktische voorbeelden waarmee de leerkracht zonder aanvullende training mee aan de slag gaat. Voor gebruik van het klassikale beloningssysteem (de 'Kleurencode') is er een bedrukt whiteboard beschikbaar met bijbehorende marker stiften . Een leerkrachtportaal en helpdesk dient ter ondersteuning van de leerkracht.

Onderbouwing

Alle kinderen hebben baat bij structuur en positieve feedback, maar kinderen met druk en ongeconcentreerd gedrag in het bijzonder. Met ‘Druk in de Klas’ wordt een strikt klassensysteem gecreëerd waarbij systematisch feedback gegeven wordt op gedrag, met name door het belonen van gewenst gedrag en het negeren van mild ongewenst gedrag. Dit helpt om ongewenst gedrag van leerlingen, en met name het gedrag van drukke en ongeconcentreerde leerlingen, om te buigen in gewenst gedrag.

Onderzoek

In Nederland is een gerandomiseerde klinische trial (RCT) uitgevoerd (Veenman et al. 2016). Daarbij zijn 114 kinderen met druk en ongeconcentreerd gedrag ingedeeld in 18 weken interventiegroep (‘Druk in de Klas’) of volggroep (reguliere klassensituatie). Zowel vooraf, tijdens (na 6 weken) als na de trial (na 18 weken) zijn metingen verricht om de effectiviteit van ‘Druk in de Klas’ in kaart te brengen. Bij de leerlingen met druk en ongeconcentreerd gedrag zorgt ‘Druk in de Klas’ voor een afname van ADHD symptomen en een toename zien in sociaal gedrag. De resultaten laten tevens zien dat 98 procent van de leerkrachten aangeeft (onderdelen van) de methode in de toekomst te willen blijven gebruiken..   


Onderwerp:

ADHD

Doel:

Begeleiding

Leeftijd:

6 - 12 jaar


Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:

30 juni 2017

Beoordeeld door:

Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Jeugdzorg en psychosociale/pedagogische preventie

Oordeel:

Effectief volgens eerste aanwijzingen

Toelichting:

De commissie ziet dat de interventie bij kan dragen aan een beter klassenmanagement en een positievere sfeer in de klas kan opleveren. Een RCT naar Druk in de klas laat positieve effecten zien, echter alleen gerapporteerd door de leerkrachten.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:
Vrije Universiteit Amsterdam
FPP, afdeling Klinische Neuropsychologie
Van der Boechorststraat 1
1081 BT Amsterdam
Contactpersoon:
Betty Veenman
b.y.veenman@vu.nl
 020 598 3565

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.