• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Databank Effectieve Jeugdinterventies

De Vreedzame School

De Vreedzame School is een programma voor sociale competentie en democratisch burgerschap. Het beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin alle kinderen zich gehoord en gezien voelen, een stem krijgen, en waarin kinderen leren wat het betekent om een ‘democratisch burger’ te zijn. De Vreedzame School staat voor een pedagogische benadering waarbij niet zozeer de individuele leerling, maar de leerling in de sociale gemeenschap centraal staat. Naast de wekelijkse lessen in alle groepen wordt de school en de klas ingericht als een democratische oefenplaats waarin leerlingen de gelegenheid krijgen om de verworven burgerschapscompetenties te oefenen in een betekenisvolle context.

Doelgroep

De Vreedzame School richt zich primair op leerlingen en (als intermediair) de ouders en leerkrachten in basisonderwijs en speciaal basisonderwijs (4 tot en met 12 jaar).

Doel

Hoofddoel is de vorming van sociale en burgerschapscompetenties van de leerlingen. Kinderen kunnen: 1) op een democratische manier met elkaar beslissingen nemen; 2) constructief conflicten oplossen; 3) verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en voor de gemeenschap; 4) een open houding aannemen tegenover verschillen tussen mensen; 5) en weten (en kunnen benoemen) volgens welke principes onze democratische samenleving is ingericht.

Aanpak

De Vreedzame School bestaat uit: 1) een basiscurriculum van wekelijkse lessen voor leerlingen in alle groepen; 2) invoering van leerlingmediatie, commissies, gemeenschapstaken en groepsvergadering; 3) training en coaching van leerkrachten; 4) ouderbijeenkomsten; 5) interne stuurgroep die zorgt voor borging en verankering in de schoolcultuur.

Materiaal ­

De materialen zijn: Handleiding (basiscurriculum wekelijkse lessen) voor groep 1/2, 3, 4, 5, 6, 7 en 8, Kwaliteitszorgsysteem, handleidingen module Groepsvergadering, draaiboek Training Leerlingmediatie, draaiboek Leerkrachttraining, draaiboek Train-de-trainer, voorlichtingsfilm De Vreedzame School, Katern SBO (speciaal basisonderwijs), een Map voor peuters, Katern Werken aan Sociale Veiligheid (pesten).

Onderbouwing

Het programma is in staat de gestelde doelen te realiseren door een aantal kenmerken waarvan de werkzaamheid aannemelijk is op basis van empirisch onderzoek. In de eerste plaats de aanwezigheid van een curriculum dat in alle groepen wekelijks wordt uitgevoerd, waarmee leerlingen sociale en burgerschapscompetenties (kennis, vaardigheden en attitudes) wordt aangeleerd. Vervolgens wordt de klas en de school ingericht als oefenplaats om deze verworven competenties in een betekenisvolle context te kunnen oefenen. Daarnaast is er sprake van een schoolbrede aanpak met aandacht voor de verschillende niveaus (leerling, leerkracht en school). Leerkrachten ondergaan een intensieve training en krijgen coaching op de werkvloer. In de school wordt een gedeelde sociale en morele norm geïnstalleerd, waardoor gedrag kan worden aangestuurd. Bovendien wordt gebruik gemaakt van vormen van peer education: de invloed van leeftijdgenoten op elkaar wordt benut, onder andere door leerlingmediatie.

Onderzoek

De afgelopen jaren zijn verschillende onderzoeken (mixed-method, evaluatieonderzoek) verricht naar het programma (Pauw, 2013; Stolk, 2013; Day, 2014). De belangrijkste resultaten zijn dat er in de perceptie van de directies en de leerkrachten van de scholen die ermee werken, sprake is van een significant verschil in het groeps- en schoolklimaat en het gedrag van leerlingen vóór en na de invoering van het programma. Daarnaast vinden leerkrachten dat hun leerkrachtgedrag is verbeterd. Tevens blijken kinderen die zowel ‘deelnemen’ aan De Vreedzame School als De Vreedzame Wijk hoger te scoren op burgerschapscompetenties dan kinderen die deze burgerschapseducatie niet hebben ondergaan. 

 


Onderwerp:

Burgerschap,
Sociale vaardigheden,
Sociaal emotionele ontwikkeling

Doel:

Preventie

Leeftijd:

4 - 12 jaar


Uitgebreide beschrijving

Oordeel Erkenningscommissie

Erkenningsdatum:

28 september 2017

Beoordeeld door:

Erkenningscommissie Interventies:
Deelcommissie Ontwikkelingsstimulering, onderwijsgerelateerd en jeugdwelzijn

Oordeel:

Effectief volgens eerste aanwijzingen

Toelichting:

De commissie vindt De Vreedzame School een degelijk en grondig uitgewerkte interventie en geeft haar complimenten over het gedane onderzoek. De commissie had echter graag gezien dat er meer recente literatuur wordt aangehaald.

Contactgegevens

Ontwikkeld door:

CED Groep
Mevr. Mirjam van der Ven
Postbus 8639
3009 AP  Rotterdam
010-4071599
m.vanderven@cedgroep.nl
www.devreedzameschool.nl

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.