• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Nieuws

Veldraadpleging voor evaluatie Jeugdwet begint

Een team van onderzoekers is eind 2016 begonnen met de eerste evaluatie van de Jeugdwet. Die evaluatie komt op een vroeg moment. De uitvoering van de Jeugdwet is ingewikkeld en stelt alle betrokkenen voor vragen die in veel gevallen nog niet afdoende beantwoord zijn. Daarom zal deze evaluatie geen definitief oordeel geven over de werking van de Jeugdwet. Het doel is vooral om de ontwikkelingen die in gang zijn gezet - positief of negatief - zichtbaar te maken.

De evaluatie wordt uitgevoerd door onderzoekers van het NIVEL, de juridische faculteit van de Universiteit Leiden, Stichting Alexander, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), drie Academische Werkplaatsen Jeugd en het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Opdrachtgever zijn de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en Justitie. ZonMw begeleidt de evaluatie, die eind 2017 wordt afgerond.

Eerste fase

In de eerste fase van het evaluatieonderzoek hebben de onderzoekers gesproken met sleutelfiguren, de Jeugdwet en de parlementaire stukken bestudeerd en zich verdiept in de verschillende rapportages over de Jeugdwet. Ook hebben zij zich voorbereid op de veldraadpleging. Er is een vragenlijst uitgezet onder ouders, en er zijn vraaggesprekken en groepsgesprekken gevoerd met een klankbord van jongeren en ouders, de cliënten. In mei worden vragenlijsten verstuurd naar jeugdhulporganisaties, professionals en gemeenten, en starten groepsinterviews met jongeren in de jeugdhulp. Het doel hiervan is inzicht te krijgen in de ontwikkelingen in de praktijk.

Achtergrond evaluatie Jeugdwet

De Jeugdwet, die 1 januari 2015 in werking trad, legt de verantwoordelijkheid voor een goede jeugdhulp bij gemeenten en stelt regels voor de gemeentelijke verantwoordelijkheid met betrekking tot preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en ouders bij opgroei- en opvoedproblemen, psychische problemen en stoornissen. De evaluatie is gericht op het maken van een goede tussenbalans. Veel is nog in ontwikkeling, waardoor er nog geen definitief oordeel mogelijk is. Daarom staat de vraag centraal of de ontwikkelingen de goede kant op gaan, hoe gemeenten hieraan bijdragen en of de Jeugdwet een doelmatig wettelijk kader biedt. De twee betrokken ministeries zullen de resultaten van de evaluatie in het voorjaar van 2018 aan de Tweede Kamer presenteren.

De Jeugdwet biedt het bestuurlijke en financiële kader voor de decentralisatie van alle jeugdhulp naar gemeenten. Dit moet de randvoorwaarden scheppen voor een omslag naar:

  • de versterking van de eigen kracht van kinderen, jongeren en ouders, met inzet van hun sociale netwerk;
  • de versterking van het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, scholen en de kinderopvang;
  • minder beroep op dure gespecialiseerde hulp;
  • integrale hulp aan gezinnen;
  • meer ruimte voor professionals om de juiste hulp te bieden door vermindering van regeldruk.

De deelstudies

Het onderzoek wordt uitgevoerd in vijf deelstudies.

  • Deelstudie 1, 'Cliënten', gaat in op de ervaringen van cliënten.
  • Deelstudie 2, 'Gemeenten', richt zich op regierol van gemeenten.
  • Deelstudie 3, 'Zorglandschap', gaat over de ontwikkeling van het zorglandschap.
  • Deelstudie 4, 'Gedwongen kader', richt zich op de aansluiting gedwongen kader en gesloten jeugdhulp.
  • Deelstudie 5, 'Juridisch', gaat in op het wettelijk instrumentarium.

Daarnaast voeren de Academisch Werkplaatsen Jeugd in Tilburg, Utrecht en Groningen drie casestudies uit naar de samenwerking tussen gemeenten, zorgverleners, professionals en cliënten.

De expertise

De uitvoering van de evaluatie ligt bij een consortium bestaande uit het NIVEL (tevens penvoerder), de juridische faculteit van de Universiteit Leiden, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Nederlands Jeugdinstituut (NJi), Academische Werkplaatsen Jeugd en Stichting Alexander.
De Universiteit Leiden levert juridische expertise op het terrein van het jeugdrecht en staats- en bestuursrecht. Stichting Alexander levert kennis en expertise op het gebied van jeugdparticipatie en actiegericht jongerenonderzoek.
Het NJi brengt kennis in over de inhoud en organisatie van de jeugdhulp, zowel vanuit het perspectief van de hulpverleners en organisaties als van gemeenten.
De Academische Werkplaatsen Jeugd brengen inhoudelijke expertise, lokale kennis en hun netwerk in.
Het SCP draagt bij met onderzoekexpertise op het terrein van de ervaringen en meningen van burgers en vanuit het perspectief van de recente transities in de zorg.
Het NIVEL biedt onderzoekexpertise op met name het gebied van wetsevaluaties, en kennis over de inhoud en organisatie van de gezondheidszorg.

Voor meer informatie: Roland Friele, programmaleider Wet- en regelgeving bij het Nivel.

Bron: Nederlands Jeugdinstituut

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.