• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Effectiviteit van jeugdinterventies

Kwaliteitskaders

'Effectiviteit van hulp of dienstverlening' is geen geïsoleerd begrip. Effectiviteit houdt altijd verband met het doel van de hulp of dienstverlening, de middelen die ervoor worden ingezet, de cliënten voor wie het bestemd is (en voor wie niet) en de keten van voorzieningen die de hulp of dienst verlenen.

Kwaliteitsmodellen

Er zijn verschillende kwaliteit- en managementmodellen die een kader scheppen waarbinnen de effectiviteitsbepaling plaatsvindt. Die modellen spelen een grote rol bij de kwaliteitstoetsing van instellingen: voldoet de instelling aan de gestelde normen in het model, dan is zij gecertificeerd als een goede aanbieder van de hulp of dienst.

Er bestaan verschillende modellen voor kwaliteitsbepaling van hulp en dienstverlening:

  • Wet- en regelgeving
    De Nederlandse wet- en regelgeving vormt het meest basale kader voor de kwaliteit van hulp en dienstverlening. In wetten en algemene maatregelen van bestuur zijn de basisvereisten vastgelegd waaraan aanbieders van zorg en diensten moeten volden. Verschillende inspecties van gemeentelijke en landelijke overheden zijn belast met het toezicht op de naleving van deze wet- en regelgeving.
  • Kwaliteitskaders NEN en ISO
    Ook de kwaliteitskaders van het Nederlands Normalisatieinstituut (NEN) en de International Standard Organisation (ISO) worden in veel modellen gebruikt. Op de websites van deze organisaties, www.nen.nl en www.iso.org, vindt u (internationale) kwaliteitsmanagementsystemen en -normen voor onder meer de gezondheidszorg.
  • INK- en EFQM-model
    Veelgebruikte kwaliteitsmodellen voor non-profitorganisaties zijn die van het Instituut Nederlandse Kwaliteit (INK) en van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Opvallend aan deze modellen is dat ze een sterk accent leggen op het resultaat van de hulp, vanuit het oogpunt van medewerkers, klanten en de maatschappij. De modellen geven ook aan wat de mogelijkheden zijn om de resultaten te verbeteren, door aanpassing van de kwaliteit van het leiderschap, de medewerkers, het beleid, materiële voorzieningen, de praktische organisatie en de werkprocessen. Meer informatie vindt u op www.efqm.org.
  • HKZ-model
    Voor zorginstellingen wordt ook veel gebruikgemaakt van het HKZ-model (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling Zorgsector). Een belangrijk kenmerk van dit kwaliteitsmodel is dat het enkele basisstappen in het zorgproces onderscheidt, zoals intake, uitvoering en evaluatie. Vervolgens worden daaraan kwaliteitsaspecten en –normen gekoppeld. Meer informatie vindt u op www.hkz.nl.

Certificering

De kwaliteitsmodellen spelen een grote rol bij de certificering van instellingen. Gecertificeerde instellingen moeten klanten en financiers de zekerheid bieden dat hun kwaliteit in een aantal opzichten goed geregeld is. Op internet kunt u uiteenlopende informatie vinden over (HKZ-)certificering:

  • Op de website over HKZ-certificering vindt u informatie over de normen voor bijvoorbeeld de sector jeugdzorg en de sector welzijn en maatschappelijke dienstverlening. 
  • Voorbeelden van gecertificeerde instellingen in de jeugdhulp staan in het overzicht van afgegeven HKZ-certificaten op de HKZ-website.
  • Op www.ggzkennisnet.nl (zoekwoord HKZ) vindt u meer informatie over certificering in de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren.

Nog geen effectmeting

Bij de certificering hoort wel een kanttekening. Veel van de gebruikte kwaliteitsmodellen stellen nog niet als eis dat instellingen de resultaten van hun hulp of dienstverlening via een effectcontrole concreet in beeld brengen. Een gecertificeerde instelling biedt dus nog niet per definitie effectieve diensten of zorg. Om die effectiviteit aan te tonen is het nodig dat er gemeten wordt. Er zijn inmiddels andere ontwikkelingen waarin meer werk gemaakt wordt van effectiviteitsmeting. Daarover vindt u in dit dossier informatie bij prestatie-indicatoren en praktijkonderzoek.

Meer informatie

Ahaus, C.T.B. en F.J. Diepman (1998, 2001), 'Balanced Scorecard & Model Nederlandse Kwaliteit'. Deventer: Kluwer.
Zoest, C. van (2002),  'Kwaliteitszorg voor non-profitorganisaties'. Soest: Nelissen.

Vragen?

Gert van den Berg is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.