• HET NJi WERKT AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Kindermishandeling

Literatuur

Hier vindt u een selectie van relevante literatuur.

Deze gids geeft meer inzicht in de achtergronden, de omvang, het signaleren en het handelen bij een vermoeden van kindermishandeling en beoogt daarmee de handelingsverlegenheid van iedereen die met kinderen werkt te verminderen.

Bevat een bundeling van gesprekken met experts op het terrein van kindermishandeling en beroepsethiek. Hieruit blijkt dat professioneel handelen bij kindermishandeling meer is dan competent signaleren, diagnosticeren en communiceren. Het is ook een kwestie van beroepsethisch verantwoord optreden. Beroepsethiek boort een intrinsieke motivatie aan om kinderen in de knel te helpen, en stimuleert kritische reflectie die bijdraagt aan zorgvuldig en daadkrachtig handelen. Het is bedoeld voor iedereen die in beroep, beleid, onderwijs of onderzoek met de signalering en de bestrijding van kindermishandeling te maken heeft.

Met de komst van de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling die per 2013 zal ingaan, wordt meer dan voorheen van beroepskrachten verwacht dat zij alert zijn op signalen die kunnen wijzen op kindermishandeling. Deze geactualiseerde druk is afgestemd op de laatste ontwikkelingen rond die Wet. Daarnaast komen de signalen van kindermishandeling uitgebreid aan bod. Een stappenplan verduidelijkt wat iemand kan doen die zich zorgen maakt over een kind. Een gesprek voeren met het kind of de zorgen bespreken met de ouders is daar een wezenlijk onderdeel van. Daarom zijn in dit boek ook aandachtspunten opgenomen om dergelijke gesprekken te voeren. Het is bestemd voor iedereen die met kinderen werkt, van werkers in de kinderopvang, het onderwijs en het sociaal-cultureel werk tot artsen en mensen die actief zijn in de sport- en vrijetijdssector.

Na het onderzoek van de Commissie Deetman naar het seksueel misbruik van minderjarigen in de Rooms-Katholieke kerk bleek er nog veel onbekend te zijn over de oorzaken van kindermishandeling. Daarom heeft de minister van Veiligheid en Justitie aan de Tweede Kamer nader onderzoek toegezegd. Het literatuuronderzoek naar de oorzaken van geweld tegen kinderen en jongeren in afhankelijkheidsrelaties gaat ook in op de vraag waar mogelijkheden liggen om te interveniëren.

Rapport

De commissie-Samson vindt dat de overheid en jeugdzorginstellingen tekort zijn geschoten in hun toezicht en in het voorkomen van seksueel misbruik. De commissie lichtte de periode vanaf 1945 door. Kinderen in een jeugdzorginstelling liepen gemiddeld ongeveer 2,5 keer zo veel kans om seksueel misbruikt te worden als andere kinderen in Nederland. Bij meer dan de helft van de gevallen werden de kinderen door leeftijdsgenoten misbruikt. 42 gevallen van seksueel misbruik zijn overgedragen aan het Openbaar Ministerie. Door een gebrek aan professionaliteit werden vermoedens van seksueel misbruik niet aangepakt. De commissie signaleert dat het onderwerp in opleidingen ontbreekt. Eenmaal aan het werk is er geen tijd voor seksueel misbruik. Omdat er volgens de commissie veel instanties en functionarissen zijn, voelt niemand zich verantwoordelijk en neemt niemand de regie bij de aanpak van seksueel misbruik.

Rapport
Verantwoording
Deelonderzoeken en Bijlagen

De auteurs geven een overzicht van recente kennis over diagnostiek en hulpaanbod van kindermishandeling. Het beschrijft het ontstaan en de gevolgen van kindermishandeling en laat zien wat uit onderzoek bekend is over effectieve hulp. Hoe onderzoek je situaties van (vermoedelijke) kindermishandeling? Hoe kun je het beste praten met ouders en kinderen over veiligheid en kindermishandeling? En wat moet er gebeuren om de situatie voor het kind weer veilig te maken en de gevolgen voor het kind te beperken? Bevat tevens informatie over effectieve hulpvormen en handvatten voor het maken van een veiligheids- en hulpverleningsplan.

De Gezondheidsraad concludeert in het advies dat de behandeling van slachtoffers van kindermishandeling beter kan. De behandeling is vaak versnipperd en niet onderzocht op effectiviteit. De schadelijke gevolgen van kindermishandeling kunnen levenslang doorwerken. Kindermishandeling kan naast lijfelijk letsel psychische stoornissen en chronische ziekten zoals obesitas, astma en hart- en vaatziekten veroorzaken. Bij de behandeling zijn vaak veel partijen betrokken, zoals huisarts, jeugdarts, psycholoog, maatschappelijk werk of jeugdzorg. De Gezondheidsraad adviseert om twee initiatieven waar integrale hulp wordt geboden, in Noord-Holland en Friesland, te gebruiken als proeftuin en ook te werken met bewezen effectieve programma's, waarvoor de beroepsgroepen richtlijnen moeten opstellen.

Volledige publicatie

Overzicht van de aanpak van kindermishandeling gedurende de afgelopen jaren. De auteur gaat in op cijfers, interventies, instrumenten en scholingsaanbod. Verder worden onder meer samenwerking, beleid en implementatie behandeld. Het Nederlands Jeugdinstituut wil met deze publicatie stimuleren dat de resultaten van het project Regionale aanpak kindermishandeling verder worden benut en dat de sluitende aanpak van kindermishandeling doorgaat.

De auteurs doen verslag van een onderzoek naar de gevolgen van partnergeweld voor het opvoeden van en zorgen voor kinderen. Met name is gekeken naar welke zorgen en ondersteuningsbehoeften er leven bij moeders en kinderen en wat zij nodig hebben om uit de spiraal van het geweld te komen. De onderzoekers hebben daarvoor met 100 moeders en 84 jongeren (slachtoffers en getuigen van relatiegeweld) van uiteenlopende etniciteit gesproken. De aanbevelingen richten zich op vroege preventie, het doorbreken van isolement en het ontwikkelen van eigen kracht, ook door ontplooiing en participatie. De aanbevelingen over opvoedingsondersteuning aan moeders en vaders richten zich op problemen met de disciplinering van kinderen en op structuur, het vervangen van fysieke bestraffing door alternatieve correcties, op bewustwording van het mogelijk gebrek aan liefde of juist de compensatie in toegeeflijkheid, en op de neiging de problematiek te verdoezelen. Instellingen, zoals de Centra voor Jeugd en Gezin kunnen zo'n ondersteuningsbeleid helpen vormgeven, mits cultuursensitief en met oog voor de geweldshistorie.

Een update van het eerdere 35-puntenplan om de landelijke invoering van de RAAK-aanpak te ondersteunen. Er is nieuwe informatie over "good practices" opgenomen uit internationale databases en specialistische vakliteratuur.

Vragen?

Marjolein Lantinga is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.