• WERKEN AAN DE KWALITEIT
  • VAN DE JEUGDSECTOR
Depressie

Wat werkt?

Stemmingsproblemen zijn te voorkomen door de oorzaken in een vroeg stadium van de ontwikkeling van kinderen weg te nemen. Zijn er al problemen dan is het van belang ze gericht aan te pakken. Gebeurt dat niet, dan kunnen stemmingsproblemen veranderen in stoornissen.

Voorkomen van stemmingsproblemen

Universele preventie is gericht op de hele bevolking. Het doel hiervan is de invloed van risicofactoren te verkleinen. Vaardigheidstrainingen waarin kinderen sociale en emotionele vaardigheden leren en met problemen leren omgaan, zijn hiervan een voorbeeld. Leerkrachten kunnen zulke trainingen geven in de klas.
Selectieve preventie is gericht op kinderen en jongeren die een verhoogd risico lopen op stemmingsproblemen, bijvoorbeeld kinderen van ouders met een psychische stoornis. Deze interventies hebben meestal een cognitief gedragstherapeutische basis en kunnen oudertrainingen, gezinsinterventies of groepstrainingen zijn.

Problemen verminderen

Interventies die gericht zijn op het verminderen van stemmingsproblemen vallen onder 'geïndiceerde preventie'. Deze vorm van preventie is bedoeld voor kinderen en jongeren die angst- of stemmingsproblemen hebben maar (nog) niet voldoen aan de criteria voor een stoornis. De interventies bestaan meestal uit cognitief gedragstherapeutische groepscursussen.

Behandeling van depressie

Bij kinderen en jongeren met een depressieve stoornis kan, afhankelijk van de vorm en ernst van de stoornis, gekozen worden voor verschillende behandelingen. Als er sprake is van een milde, korte depressie is ondersteunende behandeling (bijvoorbeeld in de vorm van psycho-educatie of zelfhulp) vaak voldoende. Bij een matige tot ernstige depressie kan gekozen worden voor psychotherapie. Cognitieve gedragstherapie en interpersoonlijke therapie zijn de best onderzochte en meest effectieve psychotherapeutische behandelingen.

Er is nog weinig bekend over de meest effectieve behandeling voor depressieve kinderen (t/m 12 jaar). Groepsmatige cognitieve gedragstherapie lijkt vooralsnog de beste resultaten te hebben bij deze leeftijdsgroep. Bij depressieve jongeren (vanaf 12 jaar) lijken zowel individuele als groepsmatige cognitieve gedragstherapie effectief, evenals individuele interpersoonlijke therapie. Waarschijnlijk heeft ook groepsmatige interpersoonlijke therapie bij deze doelgroep positieve effecten. Belangrijke werkzame elementen binnen psychotherapeutische behandeling zijn activering (stimuleren om meer plezierige activiteiten te doen) en het versterken van probleemoplossende vaardigheden. Andere elementen die vaak voorkomen in effectieve behandelingen zijn zelfmonitoring, het versterken van sociale- en communicatieve vaardigheden, ontspanning, cognitieve herstructurering en terugvalpreventie.

Bij ernstige depressies kan – aanvullend – gekozen worden voor behandeling met antidepressiva. Tot op heden is slechts de werkzaamheid van één antidepressivum overtuigend aangetoond, namelijk fluoxetine, een specifieke SSRI. Het is belangrijk om de behandeling met medicatie te begeleiden met psycho-educatie, bewegingsactivatie en om de symptomen goed te monitoren.

Andere behandelingen zoals gedragstherapie of gezinstherapie zijn veelbelovend, maar moeten uitgebreider onderzocht worden.

Meer informatie

Meer informatie over medicatie en psychologische behandelvormen bij depressie is ook te vinden op de website van het Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Vragen?

Erik Jan de Wilde is contactpersoon.

NJi gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.